1655

1. Adr: Carl Georgii Agrarius – Aut: Gabriel Elvering (In /.../ coelestem patriam migrationem /.../ Caroli Georgii Agrarii, in Academia Regia Dorpatensi artium selectiorum cultoris /.../ qui an. 1631. in Paroecia Tunensi in Westmannia natus, 1655. /.../ Dorpati denatus, 22. ejusdem mens.[1] /.../ terrae communi Matri in Templo Cathedrali commendatus est. Carmina a fautoribus, praeceptoribus et amicis /.../ scripta. Dorpati Livonorum, <1655>: J. Vogelius) H, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Seu tibi dent longam seu curtam Numina vitam,

utraque stat curis obruta meta suis.

Quam dederint, septam Christi ducamus amore

prae studio mundi, et vita perennis erit.

5 Hanc tibi prae curtae concessam stamine vitae

Quis, Carole, invideat, qui prece volvit, homo?

GABRIEL ELVERING,

P.P.

2. Adr: Carl Georgii Agrarius – Aut: Ericus Holstenius (cf. 1) H, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Non genus est hominum, non aetas, nulla propago,

Quam non ad tumulum Mors furibunda trahit.

Agrarius, nostris quondam qui clarus in arvis

Luctifica et Mortis falce promptus obit.

5 Denati exuvias rigida tumulamus in urna.

Spiritus ast repetit culmina celsa poli.

Haec inter lacrymas et suspi-

ria posuit

M. ERICUS HOLSTENIUS,

Westmannus,

Hebr. et Graec. Ling. P.P.

3. Adr: Carl Georgii Agrarius – Aut: Olaus Wexionius (cf. 1) H, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Ingenio totus poliendo deditus, alma

Dum visis nostri CAROLE fulcra Lycei;

Ingenii summus formator Te vocat ecce,

Ad superos, vere doctus ut esse queas!

In piam memoriam pie denati Ju-

venis sc.

M. OLAUS WEXIONIUS,

Polit. et Hist. Prof. Ord. ac Fac.

Phil. p.t. Decanus.

4. Adr: Carl Georgii Agrarius – Aut: Georgius Preusius (cf. 1) H, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Tota vanescit tenues in auras

vita; nam blandae breve ver juventae

transvolat, pansis spacium juventae

aufugit alis!

5 Inquies morbis miseris senectus

et metu lethi labat implicata;

Quid vagis longos igitur querelis

poscitis annos?

AGRARI, plusquam quater es beatus

10 coelites inter cumulatus almo

gaudio, finem cui nullus adfert

terminus orbis.

M. GEORGIUS PREUSIUS,

Professor Publ.

5. Adr: Carl Georgii Agrarius – Aut: Olaus Salenius (cf. 1) H, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Παραίνεσις

Ex Syrac. c. 42. v. 5.

Quid trepidat pavida tibi tunc formidine pectus,

haeret dum memori mente suprema dies?

Mente tene fida, cunctis quod sit moriendum,

nec sit homo, quem non aspera fata premant.

5 Hanc etenim legem statuit carni DEUS omni:

Non rara stant ulli fila tenenda manu.

Ultimo beati sui Popularis

honori scrib.

OLAUS SALENIUS,

Pastor in Ringen.

6. Adr: Carl Georgii Agrarius – Aut: Johannes Luth (cf. 1) H, [Tartu UB]

EPICEDIUM

EPITAPHIUM.

Noscere si vitam gestis, rogo, perlege carmen,

quod busto inscripsit (Lector) amica manus.

Me genuit, tenerum et fovit Westmannica Terra,

mi juvenique eadem Patria dulcis erat.

5 Intendi studiis animum, cupiique per artes

fervidus in patriis excoluisse Scholis.

Florida post placuit Parnassi visere tempe:

Musarum excepit Dorptica clara domus.

Integrae Olympiadis, Dorpati tempora vixi,

10 mors (heu) me juvenem pallida nunc rapuit.

Miraris fati causam, mi candide Lector,

in promptu ratio est: pulvis et umbra fui.

Aequa cur juvenes rapiat mors lege senesque

desine mirari: pulvis et umbra sumus.

15 Tu quoque, si quaeris, quid nunc sis? quidquid futurus?

Responsum ferto: pulvis et umbra. Vale.

Beate Defuncto erectum

M. JOHANNE LUTH.

7. Adr: Carl Georgii Agrarius – Aut: Andreas Hellenius (cf. 1) H, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Natus ego, vixi, studui, sed nunc requiesco,

flens, sex lustra miser, Artibus, in Domino.

Quo Disticho vitam beate Defuncti

(tanquam de se ipso loquentis)

comprehendit

ANDREAS HELLENIUS,

L.L. Stud.

8. Adr: Carl Georgii Agrarius – Aut: Nicolaus Garfluvius (cf. 1)H, [Tartu UB]

EPITAPHIUM

EPITAPHIUM.

CAROLUS in terris requiescit AGRARIUS atris,

ardens quam rapuit, mortis imago febris.

Frugifer, et patiens, sectando semina verbi,

attulit is fructus, fertilis instar agri.

5 Sedulus ut vixit sanctae pietatis amator,

Incola sic coeli, gaudia multa capit.

In ultimum pie defuncti

honorem app.

M. Nicolaus Garfluvius.

9. Adr: Carl Georgii Agrarius – Aut: Ericus Wintrosius (cf. 1) H, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Prosopopoeia pie Defuncti.

Efferor ad tumulum defunctus AGRARIVS: escam

carnivoris jamjam vermibus ipse dabo.

Quod vos estis eram, qui me nunc ducitis, et nunc

quod sum factus ego, vos eritis pariter:

5 Ac eritis citius quam forte putatis: homullis

vobis incertum quid magis esse potest?

Hinc se non opibus dives, non robore fortis,

nec florens annis jactitet hic juvenis.

Certa est mors vobis, incerta est omnibus hora:

10 Qui sapit, est mortis nocte dieque memor.

Ericus G. Wintrosius.

10. Adr: Sven Alinus - Aut: Petrus S. Lidenius (Disputatio philosophica de virtute heroica; quam, in /.../ Academia Gustaviana Adolphina /…/ sub moderamine /.../ Petri S. Lidenii, log. ac ethices professoris /.../ publicae /.../ censurae /.../ ventilandam exhibet Sveno Alinus, /.../ ad diem < > Martii. Dorpati Livonorum, 1655: J. Vogelius) Tartu UB

GRATULATIO

Praestantissimo et humanissimo

Dn. RESPONDENTI.

Virtutum non ima tuum, doctissime Aline,

Solers pertractat, summa sed ingenium,

Auguror inde et Tu, quod non subsistis in imis,

Alta petis, nisum dum juvat ipse Deus.

5 Ipse Deus minimos magnos qui reddit, egenos

Surgere et ex imo pulvere qui ipse facit.

Ita gratulor

PRAESES.

11. Adr: Sven Alinus - Aut: Olaus Wexionius (cf. 10) Tartu UB

GRATULATIO

Afflatus Domini bonus Arteve Marteve magnum

Prae cunctis Heros quem facit esse solet.

Quod cum perpendas sub Claro Praeside ALINE

Heroum dignus semper amore clues!

In felix omen, L. Mque utut occupatis-

simus scrib.

M. Olaus Wexionius,

Polit. et Hist. Prof. ord. et Fac.

Philos. p.t. Dec.

12. Adr: Sven Alinus - Aut: Benedictus Andreae Humble (cf. 10) Tartu UB

GRATULATIO

Ad Praestantiss. et Doctiss.

Dn. Respondentem.

Perdoctum specimen monstrans doctissime ALINE

Edis defendisque hasce Theses: voveo!

Annuat Omnipotens summi moderator Olympi,

Coeptisque hisce tuis ipse Deus faveat.

5 Omnia quo vergant in laudem cunctipotentis!

Gratulor et precor ut Te regat ipse DEUS.

Sinceri affectus et infucati amoris E.

apposuit

Benedictus Andreae Humble /

Smal.

13. Adr: Sven Alinus - Aut: Olaus Juncaeus (cf. 10) Tartu UB

GRATULATIO

Res magna est, fateor, Doctorum scripta virorum,

Assiduo studio perdidicisse bene:

Nam verum certe est, coluisse fideliter artes

Emollit mores, nec sinit esse feros.

5 Gratulor inde tibi tenui sed carmine, amice,

Qui doctos inter, Sympatriota, alios

Doctorum legis hic vestigia amoena virorum:

Queis tandem doctus, scandis ad alta pie!

Perge velut pergis studiis incumbere honestis,

10 Sicque DEO gratus, charus erisque tuis.

Domino Sympatriotae Amico suaviss.

hisce gratulab.

Olaus Juncaeus,

Calm.

14. Adr: Gustav Appelbom - Aut: Zacharias Klingius (Justa funebria manibus piis /…/ Gustavi Appelbom, /.../ Johannis Appelbom de Sammhof et Kärefer, etc filii /.../ XXVIII. mensis Septembris die an. /.../ M.DC.LII nati, III.v. die Martii an. M.DC.LV. /…/ denati, et X. Aprilis ejusdem, /…/ Dorpati in Templo Cathedrali, quondam D. Mariae sacro, terrae gremio mandati; ab amicis et condolentibus persoluta. Dorpati Livonorum, <1655> : J. Vogelius) Linköping LB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Ad Nobilem pie Defunctum.

Nullus fallaci sibi Spe promittere Vitam

Longam, nec Senium velle videre potest!

Hujus enim vitae tempus decrescit in horas;

Mortuus est subito, qui modo vivus erat!

5 APPELBOM vita doces hoc GUSTAVE fugaci,

Ex animo mutans deteriora bonis!

Letho sublatus licet es, vitale relinquens

Lumen, at intrasti gaudia summa Poli!

Nobilissimos et tristissimos Parentes,

amicos suos integerrimos, hisce

consolari voluit

ZACHARIAS KLINGIUS, D.

per Livoniam Superintendens, et Re-

giae Acad. Dorp. V-Cancellarius.

15. Adr: Gustav Appelbom - Aut: Gabriel Elvering (cf. 14)Linköping LB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Ad Nob. Parentem.

Quod Te Filiolus, quod pignus amabile liquit,

Non factum temere nec sine mente DEI.

Filiolum dederat Numen nunc jure reposcit,

Blanditias miscet tristitiaeque minas.

5 Quae toleranda piis ea non sunt poena malorum,

Constanter vires sors animi haecce probat.

Filiolum terris exemit amica voluntas,

Ut vivat gaudens ante DEI faciem;

Non igitur longo pergas tabescere luctu!

10 Asvescat duris mens peramica DEO!

GABRIEL ELVERING,

S. Th. Prof. Ord.

16. Adr: Gustav Appelbom - Aut: Olaus Wexionius (cf. 14)

Linköping LB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Sicne tener moritur magni spes magna Parentis

GUSTAVUS, niveis moribus ille Puer?

Non moritur: coeli sed ad alta palatia tendit;

Ne tetri hunc mundi polluat ulla Lues.

EPITAPHIUM.

QVI. HAC. TRANSIS. HOMO.

CONSISTE. PAVLVLVM.

ET.

MORTALITATEM. RECORDARE.

QVAM.

TE. DOCEBIT.

GUSTAVUS. APPELBOM.

JOHANNIS.FILIVS.

ANIMI.

CORPORIS.

ET.

FORTVNAE.

DOTIBVS. HAVD. PARVM.

QVONDAM. EXORNATVS.

PVERVLVS.

CVI.

PRIMA. HVIVS. VITAE.

SPATIA. INGRESSO.

INVIDA. FATA.

III. D. MENSIS. MARTII. A. M. DC. LV.

MANVS. INJECERE.

CVM.

FVGACIS. AEVI. NVMERASSET.

ANNOS. DVOS. MENS. V. DIES. VI.

CORPVS.

HIC. SEPVLTVM. JACET.

ANIMA.

IN COELESTI. VIVIT.

BEATORVM. CONSORTIO.

EXCELSIOR. OMNIBVS. IIS.

QVAE. MVNDVS.

TERRENA. CVRANS.

SVSPICIT.

TANTVM. EST. QVOD. TE. LECTOR.

SCIRE. VOLUIT.

Paucula haec in sempiternam pie de-

functi memoriam scribens.

M. OLAUS WEXIONIUS,

Polit. et Hist. Prof. Ord. ac p.t.

Fac Phil. Decanus.

17. Adr: Gustav Appelbom - Aut: Johannes Luth (cf. 14) Linköping LB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Jacob. 4. versic. 14.

Vita quid est hominum? Tenuis quid luminis aura,

Quam Sors ancipiti caeca favore regit?

Nil nisi arenosus dispersus in aethera pulvis:

Temporis ac spatiis clauditur exiguis.

Occupatus scribebat

M. Johannes Luth.

18. Adr: Gustav Appelbom - Aut: Ericus Torsk (cf. 14)

Linköping LB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Nasci, denasci, res est creberrima, flores,

Nasci denasci nos quoque fata docent:

Ver violis dives: Violae nascuntur, eaedem

Mox denascuntur. Jam violae instar homo est.

5 Instar homo est floris, non raro, ubi nascitur, idem

Occidit, ad mortem proxima vita via est.

Testis erit nobis GUSTAVUS, morte peremptus,

Nascitur hic, mox denascitur ut viola.

Ponite sed luctum genitor materque, virebit

10 Ceu viola in veris limine perpetui.

Condolenti animo et calamo

scripsit

Ericus Torsk.

19. Adr: Claus Fehrmann - Aut: Johannes Sternstrahl (Klag- und Trost-Gedichte, über den Seel. Hintritt Des /…/ Herrn Clauß Fehrmann, Bürgers und Eltesten der grossen Gülde zu Dorpat; Welcher, nachdem er 40. Jahr und 4. Monat seines Alters erreichet, den 9. Aprilis itztlauffenden 1655sten Jahres durch den zeitlichen Tod aus diesem Leben abgefordert, und folgendes den 16. desselben Monats /…/ in der Kirchen zu St. Johan. alhier zur Erden bestätiget worden; /…/ aufgesetzet von Mitleidenden Hertzen. <Dorpat, 1655>: J. Vogel) Linköping LB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Temet speraram salvum, rebusque secundis,

Secula victurum Nestoris esse senis:

Quo lecti sociae possis servire pudicae;

Charis prodesses pignoribusque tori.

5 Ecce sed (heu miserum) medio sub flore virili,

Te propero fato Mors inopina rapit.

Sic non haec vires, non respicit haecce juventam,

Cogit sed cunctos Mortis adire viam.

Non autem invideo tibi FEHRMAN gaudia Coeli,

10 Ad quae translatus, queis fruerisque bene:

Anxietas miserum turbat sed plurima pectus,

Quod nimium subito (en!) eripiare mihi.

Hinc coeli supplex veneror terraeque Monarcham

Rellictam viduam protegat ipse tuam.

Inter gemitus et suspiria scribebat

JOHANNES Sternstrahl /

20. Adr: Claus Fehrmann - Aut: Olaus Wexionius (cf. 19)

Linköping LB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Ad impense moerentes obitum

DN. NICOLAI Fehrmann/

Viri quondam integerrimi et Civis Reip. Dorpa-

tensis primarii.

Qvorsum tot gemitus? vivit, meliore receptus,

In coelum Fehrmann/ parte sui incolumis!

scr.

M. OLAUS WEXIONIUS,

Prof. Publ. et Fac. Phil. p.t. Decan.

21. Adr: Nicolaus Holstenius - Aut: Zacharias Klingius (In praematuram /.../ patriam coelestem migrationem, /…/ Nicolai Holstenj /…/ Erici Holstenii, Graecae et Orientalium linguarum, in /…/ Athenaeo Gustaviano, quod Dorpati Livonorum floret, professoris /.../ filii, ex /…/ Dorothea von Wickeden, secundo geniti /…/. Qui an. 1654. die 4. Julij /.../ natus, die /…/ 6. ejusdem renatus, /…/ 14. die Decembris an. 1655. /…/ denatus est: /…/ cujusque corpusculum, majorum sepulchro, quod in aede Divo Johanni quondam sacra est, 20. Decembris anni 1655. inferebatur carmina funebria, /…/ a collegis et amicis scripta. <Dorpati, 1655>: J. Vogelius)

UUB, H, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Dum titubat mundi moles, rapidoque furore

Attrahitur rebus vasta ruina bonis:

In DOMINO moritur, nihil est cui certius, HAERES

Qvam sit donantis Coelica Regna Dei!

5 Illius ergo Pater moestos deponito luctus,

Tristari NATI ne videare bonis!

Praecessit paulum: Cum Te quoque fata vocarint,

Rursus in Elysiis Convenietis agris!

In memoriam Beatissimi Filioli et solatium

tristissimi Parentis, amici sui integerrimi

scribebat

ZACHARIAS KLINGIUS, D.

per Livoniam Superint. et Acad.

Dorp. V. Cancellarius.

22. Adr: Nicolaus Holstenius - Aut: Henricus Hein (cf. 21) UUB, H, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Ipse Deus nobis concessit munia vitae,

Jure igitur, cum vult, repetit illa suo.

Abreptus fateor gnatus, collega, sed a quo?

Jova. Ergo lachrymis ponere disce modum.

5 Filius ille tuus jam cum genitrice triumphat

Et fratre, exultans vivit ovatque DEO.

Gaudet quod sacra lotus baptismatis unda

Ipseque sit magni factus imago Dei.

Quodque brevi hac vita peccati mole nequivit

10 Contemerare polum, contemerare solum.

O te felicem, cui jam valedicere mundo

Contigit, et celsi gaudia adire poli!

Te sine fine manet nullis objecta periclis[2]

Vita, sed, eheu! nos sors inimica premit.

15 Nil tibi Morta nocet, nil te fera bella fatigant:

Nobis mors et Mars cuncta timenda facit.

Debitae condolentiae ergo

HENRICUS Hein / U.J.D.

Professor p.t. Academiae Rector et

Dicasterij Regij supremi

Adsessor.

23. Adr: Nicolaus Holstenius - Aut: Gabriel Elvering (cf. 21) UUB, H, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Morte tuae sociae dolor haud gemitusque repressi,

Solamenque mali gnatus, dum vita manebat.

Sed subito ante dum cadit unica, spes tua, proles!

Quis potis est fletu tantos explere dolores?

5 Sed tamen esto modus, nimis indulgere dolori,

Quid juvat, et planctus miserasque ciere querelas?

Stet peramica DEi semperque paterna voluntas?

Dura licet tibi nunc videatur; at exitus olim

Eventusque dabunt, natum superasse pericla,[3]

10 Quae nos forte manent, Huic jam fortuna peracta,

Cum superis paeana canit, ridetque labores,

Et vanas hominum curas, Martisque furores:

Quos miseri metuunt dubij inter spemque metumque.

Tu solita pietate, fide doctoque labore

15 Siste tuos gemitus, luctum, suspiria, planctus!

Sic Praeclarissimo Dno Collegae, Compatri et

Amico suo condolet

GABRIEL ELVERING,

SS. Theol. Prof. Ord. et Biblioth.

Regius.

24. Adr: Nicolaus Holstenius - Aut: Petrus Lidenius (cf. 21) UUB, H, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Ad honoratissimum Dn. Collegam, tertium jam familiae

suae vulnus saucio corde, sentientem.

Amisisse putant, qui Te, tua pignora chara,

optimam et uxorem et natum pulcherrimum utrumque!

Sic factum esse gemunt, plorant, lugentque dolentque:

Cum Te non dignum duro hoc fato bene norint;

5 Ast Ego, qui credo Te non cimelia tanta

amisisse; illum sed praemisisse, ubi cunctorum.

est nostrum patria, et quo tandem tendis et ipse,

asservantur, ubi in Coelesti gaudio amaeno:

Praedico Te felicem, et terque quaterque beatum,

10 Quippe loco tam securo qui tanta reposta[4]

Pignora habes! Dives si censetur bene tuta

In theca qui condita habet quae possidet: annon

dicendus merito meliori nomine dives?

Ista qui in patria, sua habet servata, ubi nulla,

15 vis praedatorum quicquam aufert, vel rapit unquam?

Hinc moderare tuum, mi collega optime, luctum!

Scribebat

M. PETRUS LIDENIUS,

Prof. P.

25. Adr: Nicolaus Holstenius - Aut: Olaus Wexionius (cf. 21) UUB, H, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Ad Clarissimum maximeque eximium PARENTEM,

FILIOLI SUI exequias affectu moestissimo cele-

brantem;

Sicne tuis, VIR CLARE, adversis casibus addi

Debuit hoc vulnus, tam grave tamque nocens?

Jam duo sunt, et, si numeret quisquam, amplius, anni,

Ex quo FILIOLUS mortuus ille tuus,

5 (Primo Conjugii fructu quo Laetus ovabas)

Vix quum vixisset septuaginta dies!

Hinc vero ante annum, cum quinque mensibus, unum,

Decessit CONJUNX ILLA ADAMATA TIBI:

Cui CHARITES formam faciles tribuere decoram,

10 Quam VIRTUS cunctis artibus expoliit,

Nec satis id SOCIAM demessam tam cito, pro qua

Pensasses vitae tempora cuncta libens;

Sed cadit insuper et nunc alter FILIUS (eheu)

Fitque Patri funus tristius ante diem!

15 Unde dolor Te quum tantus, sub pectore fixus,

Verset, VIR CLARE ac saevus adusque premat;

Id precor, ut Dominus solatia conferat ipse,

Quis Luctus tolli, quis minuive queat:

Utque Tuis quod praeripuit, MORS INVIDA, vitae,

20 Hoc Tibi victuro proroget ulterius.

Condolens scr.

M. OLAUS WEXIONIUS,

Pol. et Hist. Prof. Publ.

26. Adr: Nicolaus Holstenius - Aut: Georgius Preusius (cf. 21) UUB, H, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Quae fata? Legis aequioris nescia

Aetata parcunt obrutis longissima,

Tetra juventae falce robus demetunt:

Quis ordo rebus imperat mortalium?

5 Fixusne vel nutantibus repagulis

Ruens? Quis ardui doloris ignibus

Adfundet imbrem largius, praecordia

Aestu levantem? Crebra cogitatio

Meta carentis vanitatis, singula

10 Quae nostra vertat indies negotia.

Trunco cadentia more fructus praecocis

Primus reliquit lucis usum filius,

Paulo ante dias lucis auras hauriens,

Quam casta prolem sequitur annis floridis

15 Genitrix; in huius properat amplexus modo

Gnatus secundus, patris optimi graves

Curas tenella dissipans lingua procul.

Vulnus recessui cordis ingens intimo

Minace telo sortis inflictum asperae!

20 Quod spes beatae leniet vitae stabilis:

Hanc quisquis usque mente forti volverit,

Quid quid minetur cladis aedibus ingruens

Procella fortis, tradet integer impigris

In turgidos portate ventis gurgites,

25 Amore coeli perferetque tetrica!

Haec tibi, vir arte clare linguisque varijs,

Multum dolenti fata chari filij

Lenimen addet aptius meditatio:

Cum matre teneri sede gnati caelica

30 Metu soluto, aeterna cantat jubila,

Nec vanitatis ulla prodit portio.

Condolentiae testandae causa festino calamo

adposuit

M. GEORGIUS PREUSIUS,

P.P. Collegii Philos. p.t. Decanus.

27. Adr: Nicolaus Holstenius - Aut: Petrus Simonius Loefgreen (cf. 21)

UUB, H, [Tartu UB]

EPITAPHIUM

EPITAPHIUM.

NICOLAUS HOLSTENIUS

Viri Praeclarissimi ac Eruditionis fama celebris

M. ERICI HOLSTENII

In Academia Dorpatensi, Linguarum Graecae et Hebraeae

5 Professoris Publici:

Tum Praestantissimae olim, singularisque exempli Feminae

DOROTHEAE VON WICKEDEN

(jam beatae recordationis) Filius fuit.

Hic, quod Anno Christiano, supra millesimum, sexcentesimo

10 Quinquagesimo quarto, pridie Nonas Julii,

Orbi datus et luci; intraque hoc, quod decucurrerat,

Tempus, Anni sequentis, vicissim ereptus esset,

Grande fluxae et instabilis humanae vitae documentum dedit.

15 Sed tanto exemplo vel non dimetiri quemquam oportere

Singula mensium annorumque puncta ostendit;

Vel aetatem non illam esse felicissimam probavit;

Quae aut robore, aliisque Naturae muneribus floreret,

Aut ad ultimam senectam se porrigeret:

20 Sed illam tandem, quae cum jam suprema dies adesset,

Seu id serius accideret, seu maturius,

Beato laetoque exitu terminaretur.

Porro quod genus ducat, monstrare Titulus potest:

Si tamen imagines quaeras, aut Majorum expressos vultus,

25 Illa omnia Nobilitati concedit:

Claritate hac contentus,

Quam vel felicior indoles tribuit, unde virtus nasci solet;

Vel splendor Patris dedit; Qui jam non vetustate

Stirpis, sed omni potius Studii doctrinaeque genere clarus erat

30 Nisi aetas adhuc tenerior fuisset, etiam de vultu

Totaque corporis forma judicium ferri potuisset.

Quanticunque tamen Infantia, Primique Anni

Vigoris capaces esse possunt,

In illo id omne manifeste apparuit.

35 Amoeni certe ingenii, hilarisque frontis erat.

Ut non nisi commodissimos mores, tam mitis

Et temperata Constitutio polliceri deberet.

Sed nihil vel oris decus, vel mentis agilitas prodest,

Cum jam fatalis urget vis.

40 Igitur gratiosus ille vultus, illa indoles alacris,

Ut haustum jam vehementioris morbi virus fuit,

Defecit, ac intra paucos dies,

(Quod in eo corpusculo facile erat) periit.

Monumentum posuit

PETRUS Simonius LOEFGREEN,

Eloq. et Poës. Prof. Publ.

28. Adr: Christina Gustaviana Horn – Aut: Rector et professores Academiae Dorpatensis (Post nubila Phoebus. Auff die Trübsal, wird folgen ewiges Labsal. Erkläret aus dem 7. Capittel der Offenbahrung S. Johannis Bey Christlicher Sepultur des /.../ Fräuleins Christinae Gustavianae Horns, geborner Freyherrinnen zu Marienburg, Des /.../ Gustaff Horns Everdsons, /.../ GeneralGouverneurn über Narva, Ingermanland und Kexholm, etc. Wie auch General Leutenants über die Cavallerie, etc. /.../ Töchterleins, Welches den 25. Tag Maji des 1655. Jahrs durch einen /.../ Todt von dieser /.../ Welt abgefo<r>dert, und den 27. Augusti desselbigen Jahres in der Thumkirchen zur Narva /.../ zur Erden bestätiget worden, von /.../ Salomone Matthiae, gewesenen Prof. Publ. Linguar. Oriental. und SS. Theologiae zu Dorpt, anitzo aber der Deutschen Gemein<d>e zur Narva Pastore. Dorpt, <1655>: J. Vogel)

H, UUB, [Tartu UB (def)]

EPICEDIUM

In praematurum Obitum

GENEROSISSIMAE VIRGINIS

CHRISTINAE GUSTA-

VIANAE HORNIAE,

L. Baronissae, etc.

Rectore et Professoribus Academiae

Dorpatensis condolentiae testandae

scriptum.

Tempora cur fragili vitae spaciosa vovemus,

Qvum plures anni tormina plura vehant,

Atque, senem quamvis Pylium vitalis adaequet

Cursus, producta desinat ipse mora,

5 Nemo etenim fixas natura vertere leges

Est potis, ut vitet vincula dura necis.

Ergo, quod pectus vani fastidia torquent,

Emitti claustro corporis usque petit.

Et quo nos citius per mortem fata reposcunt,

10 Labis eo minor est culpa nefanda gravis.

Quare maturam trepida formidine mortem

Haud metuas, per quam vita beata patet.

Vita beata patet natae de stirpe parentum

Illustri, Gazis anteferenda Tagi.

15 Hanc quis et invideat, quae celsum nomen avorum

Coelitibus junctum corde micante videt,

Ex nato natam blandis amplexibus HEROS

Hornius in coelis excipit atque fovet;

Hornius ingenti Russorum strage celebris,

20 Hornius, historiae quem monumenta canunt.

Hoc, Heros patriae meritis notissime, vultu

Abstergat lachrymas, pectore tristitiam.

Hoc, genitrix generosa, tibi suspiria sistat

Temperet et fletus, queis maduit facies.

25 Decidit ipse quidem flos corporis ante senectam,

Coelesti ast animus flore perenne viret.

Angelicis miscet turbis generosa propago

Et promit tenero gutture dulce melos.

Ante oculos Domini candentis vestis amictu

30 Stat, cingit crines laurea pulchra novos.

Arbitrio coeli nostros agitarier actus

Christicolae petimus pectore, voce, prece,

Scimus et in toto nullam sine numine mundo

Rem volvi casu fortuitoque vehi:

35 Cura quid indultos eventus excipit aegra,

Consequiturque dolor, quo caluere preces?

Sors igitur gnatae praemissae gaudia cordi

Procreet, ut totum flagret amore poli.

Namque dies mundi supremus dissociata

40 Consociaturus filiolos Patribus,

Patres filiolis et gnatas matribus almis

Et matres gnatis restituet placidis.

29. Adr: Christina Gustaviana Horn – Aut: studiosi Academiae Dorpatensis (cf. 28)

UUB, H, [Tartu UB (def)]

EPICEDIUM

In Funus

Generosissimae Virginis

CHRISTINAE GUSTAVIANAE HORNIAE,

Liberae Baronissae, etc.

Colloquium Parcarum

a Studiosis Dorpatensibus

scriptum.

Homo.

Dura quis et nimium mortalibus invida, Parcae,

(Sed minime) Vobis pectora distribuit?

Cur non est vestrum mortalibus addere vitam, et

Prolongare dies, sed celerare necem?

5 Heu nobis miseris! quot nos incommoda torquent,

Hoc, isthoc veniunt mille timenda loco.

Clotho.

Nunc colus illa meis manibus tractanda relicta

Procedat, placeat volvere sponte rotam:

Volvere sponte libet; video nunc namque Sorores

10 Torpida in officio membra movere suo.

Nonne ego festinem? nobis haec parvula grata,

Haec nostro plane vivere digna choro.

Lachesis.

Si quid docta potes manus, omnes exprime vires,

Ducere mox tenta pollice fila brevi:

15 Crassa nec incipias, placeant cum crassa Sorori

Nulla, sed electa, qua potes, arte rege.

Nobilis haec virgo, quae Celso nata parente,

Displicet haud nobis, hoc sedet illa loco.

Atropos.

Forfice progredior per acuta, fila secare

20 Mens est, ne tendas longius illa Soror.

Efficiam tantum, genitor quo quaeritet usque,

Sed frustra sobolem, quam superesse dolet.

En factum est: Venias nobis tu parvula Virgo,

Jo venias citius, sis quoque nostra comes.

25 Hei vos percharae, doctae duraeque Sorores,

Ut mihi sic Vobis muneris ardor inest.

Sic nostras vires discent cognoscere cuncti

Et nullum numen majus adesse scient.

Homo.

Summe Deus, Divis hae quantum laudibus audent

30 Detrahere, hae spondent viribus omne suis.

Quid vos? quid vobis? quae vestra potentia, Parcae,

Annon sentitis singula posse DEum.

Et quid spondetis vestrae sedique choroque,

Hanc nunc denatam, morte premente, pie.

35 Sic placuit Domino, qui summus Rector Olympi

Disturbare polum et cuncta novare potest.

Huic soli vis est dare vitam, pellere mortem,

Huic soli vis est, morte necare suos.

Vivitis, et semper vos spe vivetis inani,

40 Effugiet vestros haec aliquando choros

Spiritus in manibus Domini nunc sancta tuetur,

Fiet et haud unquam gloria adepta minor.

30. Adr: Martin Jemerling - Aut: Gabriel Elvering (Placida ac beata piorum εὐθανασία, Die seelige Friedefahrt der gläubigen und außerwehlten Kinder Gottes aus diesem Jammer- und Thränen-Thal in den Himlischen ewigwehrenden Freuden-Saal. Das ist: Ein kurtzer und einfältiger Vnterricht, wie sich fromme Christen sollen erzeigen und verhalten, wenn sie dermahlneins mit dem alten Simeon im Friede aus dieser Welt fahren, /…/ wollen, Welchen Anno 1655. auf Mariae Lichtmessen bey Bestätigung Johann Adam Klotzen, eines Bürgers und Weinschencken zu Dörpt, und seiner lieben Haussfrauen Annae Wyeberg /…/ mitgetheilet und fürgetragen /.../ Martinus Jemerlingius, Past. primar. ad D. Joh. daselbst. Dörpt in Liefland, <1655>: J. Vogel)

EAB, [Tartu UB]

GRATULATIO

Ad pl. Reverendum, Clarissimumque

Virum,

DN. M. MARTINUM

Jemerling/ Past. Dorpatensem

primar.

Sermones Sacros de EUTHANASIA

edentem.

Heu mundus studiis immersus inanibus errat

Et rectum nescit tangere mente scopum!

Hic auri nimium flavi torretur amore,

illum semper agit sordida cura gulae.

5 Discolor huic vestis decorat splendore lacertos,

tergeminis tolli laudibus ille cupit.

Hic longae vitae longa spe concipit annos,

credulus hoc nasci gaudia firma solo!

Ille per ignotas gentes jactatur et urbes,

10 actibus et finem destinat huncce suis.

Hic saevos hostes ferro mactare cruento

et telis satagit figere vulnificis;

Ille sed optata captat sub pace profani

gloriolam vulgi et corde superbit iners.

15 O stultas hominum curas, queis turpiter aetas

obruitur, finis immemor et solidi.

Felix ille animi, quem mortis cura beatae

nocte dieque subit plurima sorte bona.

Non illum illecebrae deflectent tramite recto,

20 nec stabili excutiet Gaza caduca gradu.

Sed placida vitam commutans morte misellam

aeternas coeli colliget ipsus opes.

O felix studium, tam divo munere fultum,

quo nec Aristotelis pertigit ingenium!

25 Ergo sapis melius, Pastor reverende, quod artem

hanc tradas ovibus voce notisque sacris.

Gloria Te propter tam celsum dogma sequetur

firma, tuum nomen posteritasque colet

Sic facunda feret mercedem lingva laborum,

30 quos tibi commissus praedicat usque chorus.

Gabriel Elvering,

P.P.

31. Adr: Johannes Steph. Klingius - Aut: Georgius Preusius (Disputatio psychologica de sensibus; quam, /…/ in /.../ Academia Gustaviana, sub praesidio /.../ Georgii Preusii, /.../ publico /.../ examini submittit Johannes Steph. Klingius, auctor et respondens, ad diem < > Junii /…/. Dorpati Livonorum, 1655: J. Vogelius) LAB, [Tartu UB]

GRATULATIO

Si nihil intellectus habet, quod non ciat ante

Sensus, non minimum sensibus inde decus.

Non igitur tempus studio consumpsit iniquo

Ingenio scrutans sensa sagace diu.

5 Donec percipiat quid sensus, quidque prehendat

Quivis, quid corpus sentiat inde boni.

Nec cadet in vanum tua, KLINGI, cura subinde

Contemplata Physin, quam quoque sensa gerant.

Sed decus excipiet, splendor quod nominis auget,

10 Conatus pulchros, quos juvet ipse polus.

Festino calamo gra-

tulab.

PRESES.

32. Adr: Detlaus Köllner – Aut: Johannes Megalinus (Disputatio ethica de amicitia; quam /.../ in Regia Academia Gustaviana Adolphina, quae Dorpati /.../ est /.../ sub praesidio /.../ Petri S. Lidenii, /.../ publicae censurae sistit Detlaus Köllner, /.../ Ad diem < > /.../. Dorpati Livonorum, 1655: J. Vogelius) H, [Tartu UB]

GRATULATIO

PARALLELISMUS.

Semper conformis amico.

Organon eximium fert Practica docta Mathesis

Rite parallelas ducere quo poteris.

Contrahe, dilata, tamen usum praestat eundem

Fitque parallelis linea lineolis.

5 Sic faedus constans semper conservat amicus

Quod cupit ille cupit, quod negat ille negat.

Seu fortuna favens opibus delatet opimis;

Seu tenues census c<u>rta Penia dabit.

Hoc tu non scripto tantum meditaris amice,

10 Quin Tu quae scribis semper ubique facis.

Laetor, et his paucis tibi vero grator amico

Laetor et ingenium non latuisse tuum.

Hisce paucis vero suo et candido amico de eximiis

suis in studiis progressibus gratulor

JOHANNES MEGALINUS,

Philosoph. Candidat.

33. Adr: Johannes Petraeus - Aut: Olaus Wexionius (Discursus politicus de consiliariis; quem /.../ in Academia Gustaviana /…/ sub praesidio /.../ Olai Wexionii, /.../ eruditorum censurae submittet, et tueri conabitur Johannes Petraeus, auth. et respondens /…/ ad diem < > Junij, /…/. Dorpati Livonorum, 1655: J. Vogelius)

EAB, [Tartu UB]

GRATULATIO

Literis et moribus optime polito Juveni,

DN. JOHANNI PETRAEO,

Commensali et Affini suo dilectissimo.

Consilio quum plura geri, quam viribus ullis,

Constet; Nonne bonus Consiliarius est

Utilis? Est vere! Quod JANE ut mente volutas,

Grata facis Patriae, grata facisque PATRI!

Paucis hisce L. Mque gratulatur

PRAESES.

34. Adr: Johannes Petraeus - Aut: Georgius Preusius (cf. 33) EAB, [Tartu UB]

GRATULATIO

Ad Praestantissimum Dn. Respondentem.

Laetitia Magno perfundis corda Parenti

Doctrinae praebens publica signa Tuae.

Ingenuum caeptum! pulchris vestigia Patris

Usque premens ausis laudis amore cales:

5 Laudis amore ratae flagrans et culmen adibis

Famae, qua volites docta per ora Virum.

Perge sacris operam Musis dare, certa manebunt

Illas sectatum gloria, fama, decus.

M. GEORGIUS PREUSIUS,

S.S. Theol. Prof. P. Extraord. et Phy-

sices ac Arithm. Ord.

35. Adr: Laurentius Erici Rydenius – Aut: Olaus Wexionius (Lessus in /.../ obitum /.../ Laurentii Erici Rydenii, in Regia Acad. Dorpatensi Musarum antehac sectatoris /.../ nati an. 1630. in paraecia Bellefors in Westro-Gothia, /.../ Dorpati /.../ an. 1655. 12. Junii denati, terraeque gremio ibidem in Templo Cathedrali 22. ejusdem commendati; /.../ scriptus a fautoribus, praeceptoribus et amicis. Dorpati Livonorum, <1655>: J. Vogelius) Karlstad StB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Floruit in violis modo flos jucundus. At ille,

Transiit ut ventus, nonne caducus erat?

Sic erat in terris flos hic RYDENIVS; Vnde

Terrea contemnens, coelica regna petit!

Sc.

M. OLAUS WEXIONIUS,

Polit. et Hist. Prof. Ord. et h.t. Fac.

Phil. DECANUS.

36. Adr: Laurentius Erici Rydenius – Aut: Georgius Preusius (cf. 35)

Karlstad StB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Non est multorum series prolixa dierum

Vita, sed eximia quod nitet arte caput.

Ergo dolor licet et lachrymis res digna sit, atra

Semotis terris pignora morte rapi:

5 Vita tamen longo satis est decursa tenore,

Quae divis studiis dedita tota fuit.

His animus RIDENI quia curis arsit, in amplum

Extendit vitam dotibus ingenii.

Hoc charum tristi moerorem corde parentum

10 Depellat, nati qui modo fata dolent

Parte sui vivit meliore relatus in orbem

Aethereum, sanctis miscet et ipse sonos.

M. GEORGIUS PREUSIUS.

Prof. Publ.

37. Adr: Laurentius Erici Rydenius – Aut: Johannes Luth (cf. 35)

Karlstad StB, [Tartu UB]

EPITAPHIUM

Epitaphium.

Quem tumulus condat, gestis novisse Viator?

Mortalem, similem scito fuisse tui.

Non segni sacris vigilavi pectore Musis:

Virtutis cultor strenuus atque fui.

5 Mortuus en jaceo; Juvenili aetate peremtus:

Mitia hic expecto judicis ora mei.

Haec quicunque legis, Mortalem te esse memento,

Manibus atque meis aequa precatus, abi.

Scriptum a

M. JOHANNE LUTH.

38. Adr: Laurentius Erici Rydenius – Aut: Ericus O. Holsteen (cf. 35)

Karlstad StB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Obtinet antiqvum Clotho; Quia stamina vitae

Abrumpit, perdit; tristia secla[5] movet.

Tristia secla[6] movent crudelia Numina Parcae

RYDENIUM juvenem praecipitando cito!

5 Indeploratum quem non sub tartaro mittunt

Musae Embecciades; Nam pietatis amans

Et probitatis erat, vitam dum traxit in orbe,

Iccirco certe hunc aetheris aula tenet.

Så merker jag/ O Dödh/ tig ingen kan unkomma/

10 Tu tager hög och låg/ tu tager ond och fromma!

Ach! Skal jag undra thet? Har tu för kårten Tijd

Doch diärffs att stiga up på Pindus gröna lijd

Som strax wed Embek ähr; ther som then klooka Skara

Och sköna Nimphers Hoop/ the Muser/ pläga wara:

15 Ther har tu rösuat härt uthi titt mörka Land

En aff thet frija Folk som Phöbus medh sin Hand

Och medh sin starka Macht så plägar att förfwahra!

Att them ey nalkas mä then grymma Dödzens Fahra:

Så seerjag thet ähr wist/ titt hårda Tyrannij

20 Kan ingen här ungå; kan ingen wara frij.

Sc.

Ericus O. Golsteen.

39. Adr: Laurentius Erici Rydenius – Aut: Olaus Dalinus (cf. 35)

Karlstad StB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Defunctus.

En, cinis ater eram, cineres nunc solvor in atros

Sed nitidum extremo corpus habebo die.

Cerne, quid es? quid eris? cinis, in cinerem gradieris,

Est tua vita brevis, transit ut aura levis,

5 Gloria mundana est, quia non nisi visio vana,

Est nae vita brevis, lubrica, poena, levis.

Hinc fuge res viles CHRISTI fortissime miles.

Morte cadunt subdita, sola manent merita.

Suspirans adjecit

Olaus Dalinus.

40. Adr: Laurentius Erici Rydenius – Aut: Andreas Jonae Glavander (cf. 35)

Karlstad StB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Cur Mors in socium grassaris Pallida nostrum

Torquendo manibus spicula dura tuis?

Invida num forsan rapuisti; gaudia nobis

Ne vita ferret: nunc tamen alta tenet.

Andreas Jonae Glavander.

41. Adr: Laurentius Erici Rydenius – Aut: Johannes Hinnelius (cf. 35)

Karlstad StB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Χρονόστιχον.

Personam, Annum et Mensem obitus ejusdem continens.

Hår LJgger Jag Larß Eerßon kVLL;

tJLL stofft nV Jgen bLJffVen

J JVnI Månat: LVstefVLL

wart oCh straXt BonJng gJffVen.[7]

5 Moestus, amice, jaces, faedis nunc esca futurus

Vermibus heu! Virtus quem tulit astra prope.

Tu mihi charus eras praesens dum vita relicta;

Mortuus ac abiens, tu mihi charus eris.

Amico quondam dilect. sc.

Johannes Hinnelius.

42. Adr: Laurentius Erici Rydenius – Aut: Jonas Laurentii Lundius (cf. 35)

Karlstad StB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Ante diem subito cecidi vernantibus annis,

Perfossus quoniam cuspide mortis eram.

Discendi studio; sed paupertate gravatus,

Flagrans, ingenuis artibus incubui.

5 Pectoris amplexus Christum penetralibus imis

Sincera et didici semper amare fide.

Ergo sudanti subvenit, meque levavit,

Ducens ad regni, gaudia laeta, sui.

Ah qualem felix vitam jam transigo laetam

10 Quae Divos omnes semper amica manet;

Discite quapropter mortales spernere mundum

Quo vos haec maneat mansio laeta poli.

Piae condolentiae E. beate Defuncto

haecce reliquit

Jonas Laurentii Lundius.

43. Adr: Anna Sommer - Aut: Salomon Matthiae (Klag- und Trost-Schrifft An den /.../ Henricum Staheln, auff Neßnowa und Kallina Erbgesessen, /.../ Superintendenten des Fürstenthums Ingermanland, sampt Narva und Alletacken, über das /.../ Abscheiden der /.../ Anna Sommerin, seiner /.../ HaussEhren. /.../ von guten Freunden in Narva verfasset. Dorpat, 1655: J. Vogel) UUB (def), [Tartu UB (def)]

EPICEDIUM

Lilia nunc gravidi saturata adspergine roris

Exsertant medio gramine laeta caput:

Ast ubi vel Boreas inimico flamine saevus

Aut grando invasit, lilia pulchra cadunt:

5 Sic homo vitalis saturus nutrimine succi,

Vivit et in vegeto corpore sanus ovat.

Sed si vel febris fibris inimicior haesit,

Aut alius lethi nuncius, ardor, adest,

Langvet homo, jacet aeger humi, tumulatur humo mox,

10 Corpus et in cinerem quod fuit ante redit.

Edocet hoc tristi STAHLIO, SOMMERIA, fato

Quae vitare necis spicula non potuit.

Quotquot humus profert, tot humo debentur humandi,

At surgemus humo, cum venit illa dies,

15 Qua Christus nobis Verbo promisit adire

Cum grege Christicolum gaudia plena poli.

Klag- und Trost-Sonnet.

Zweymahl den Wittwer-Stand/ den Thränen-Stand ertragen

und durch der Liebsten Todt halbiertes Hertzens seyn/

ist mehr denn Hertzens-Noth/ ist mehr denn Hertzens-Pein:

20 Denn einmahl ist fast viel/ drümb billig zu beklagen

mein Herr und Freund/ Herr Stahl/ der uns hievon zu sagen

ein doppelt Klaglied weiß. Es muß sein Stahl und Stein/

der sich nicht lest mit Jhm hie in Betrübniß ein/

doch soll und muß Er nicht gantz zagen noch verzagen/

25 gleich wie die Heyden thun/ die aller Hoffnung loß,

Er als ein Christ weiß wol daß GOttes Güte groß

das Er die/ die Er liebt für andern/ zu betrüben

auch für viel andre pflegt/ und soll versichert seyn/

daß Er/ weil Er Jhn itzt mit dieser Creutzes Pein

30 zum andern mahl belegt/ Jhn doppelt auch muß lieben.

Grabschrifft.

Hier liegt die Frömmigkeit selbst/ Sie Frau Anna Stahl/

geborne Sommerin. Die Edle werthe Seele

hat hie das Erden-Hauß/ als eine schwache Höle

verlassen/ und lebt schon bey GOtt im Himmels Saal.

Συμπαθείαςἕνεκα scrib.

M. Salomon Matthiae,

Pastor Eccl. German.

44. Adr: Anna Sommer – Aut: Johan Sebastian Markard (Christliche Leichpredigt Gehalten bey /…/ Begräbniss Der /…/ Annae geborner Sommerin Des /…/ Henrici Staheln, Erbgesessen auf Neßnova und Kallina /…/ Superintendenten über Narva und Ingermanland, Ehelichen Haussfrauen, Welche den 12. Tag des Monats Martij dieses lauffenden 1655. Jahr /…/ entschlaffen und den 20. Junij /…/ in der Thum-Kirchen zur Narva zur Erden bestätiget worden, von /…/ Salomone Matthiae, der Teutschen Gemeinde daselbsten Pastore, und auff begehren zum Druck übergeben. Dorpt, 1655: J. Vogel) EAB, [Tartu UB]

EPICEDION

Trost-Schrifft.

Psalm. 74. v. 17

Sommer und Winter machest Du / GOTT !

Aestas non semper fuerit, qua gaudia vernant:

murmure cum rauco mox remeabit hyems.

Verum aestas et hyems JOVA auspice surgit abitque:

aethram[8] qui utramvis ferre scit, ille sapit!

5 Grosser Freund/ dem ich vor Jahren

in der rauhen Winterzeit

schrieb auf seine Sommerfreund

ein geneigtes Lied/ wie fahren

so gantz unvermuhtlich nun

10 Eures Glükkes runde Scheiben/

indem Eures Herzens Blum

kan im Sommer nicht bekleiben?

Als die Sommerin Euch freite/

war das Land ins Eis verstekt

15 und mit Schnee gantz überdekt;

Nun da Ihr gebt das Geleite

Ihr zu ihrem Ruhebett/

ist der Sommer aussgelassen/

in dem gleich als in die Welt

20 Blüht und Blumen sich befassen.

Worauf wolte mans doch geben?

Ruht es nur das blinde Glük?

Oder lässet solche Tükk

ein Verhängniss ob uns schweben/

25 dass uns gantz ist unbekant?

Nein! Was wir nicht wissen können/

weiss Der/ der längst hat benannt/

was Wir nimmer können nennen.

Gott/ der Du den Sommer machest

30 gleich dem Winter/ der Du bist

unser GOtt zu aller Frist/

wenn Du zürnest oder lachest/

Dass es uns nach Wunsch ergeht/

wenn Wir uns zur Luft beweiben/

35 dass man bald getrennet steht/

dass kanst Du allein betreiben.

Nichts ist GOtt/ Dir zuvergleichen.

Nichts nicht an Dir strafbar ist.

Was Du tuhst/ ist ohne List.

40 Alles muss zum Trost gereichen

denen/ die von Hertzen Dich

so in Freud als Trübsal liben/

und dich fein vernünfftiglich

hie in der Gedultschul üben.

45 Drum so seyd mit GOttes Willen/

der die Seinen Hertzlich libt/

wenn er sie aufs höchst betrübt/

nur zu frieden; Lasst Euch stillen

mit der Hofnung/ die uns Freud

50 auf das Leid pflegt zu versprechen.

Wenns im Winter hat geschneit/

pflegt der Sommer aufzubrechen.

So wenn jener Freuden-Sommer

mit dem libsten Tag entsteht/

55 da aus seinem Grabe geht/

was mit Schmertzen/ Angst und Kummer

durch den Tod zertrennet ward;

Da wird Eure Sommrin leben

und Euch nach der besten Art

60 erst die rechte Freude geben.

Hir ist nie so schönes Wetter/

dass nicht bald ein Sturm entstünd;

Auch was itzt so liblich grünt/

krigt bald seine kahle Blätter.

65 Selbs das schöne Wäyenkleid/

dass wir jüngsthin freudigst schauten/

ist mehr denn halb abgemeit.

Was ists denn/ worauf wir bauten?

Lasst die Lilien/ lasst die Nelken/

70 und was ihrer Gattung ist/

stehn; Was gilts/ in kurtzer Frist

Sie bald von sich selbs verwelken?

Aber wol uns! Unsre Freud/

die der jüngste Tag wird bringen/

75 wird der Zeiten Streit und Neid

also nimmermehr verdringen.

10.

GOtt/ der nach dem Winter machet/

dass der Sommer wieder kömmt/

hat im Himmel schon bestimmt/

80 was uns ohne Sünd zulachet.

Da wird/ Herr/ der Sommrin schein

die Euch itzt so schmertzlich kränket/

Hertzerfreulich Ewig seyn.

Freut Euch/ wenn Ihr diss bedenket!

11.

85 Sprechet: Gott/ Du machst den Sommer

gleich dem Winter. Deine Hand

ist zur Gnüge doch bestand

unserm Trübsal/ unserm Kummer.

Du hast alles wol gemacht.

90 Leben/ Tod/ Freud/ Leid entstehet

nur von Dir. Dein Nam und Pracht

werd auch fort durch mich erhöhet!

Wolmeinentlich übersagen

von

Johan Sebastian Markard.

45. Adr: Anna Sommer - Aut: Andreas Virginius (Ultimus honor exequiis, quas /…/ Annae Sommer, /.../ conjugi suae /…/ XX. Junii Narvae Livonorum terrae gremio demandandae, /…/ Henricus Stahel, haered. In Neßnowa et Kallina, per Ingriam et Alentakiam superintendens, conjugali et condolentiae plenissimo adfectu adparabat /…/ exhibitus a professoribus Academiae Gustavianae, et amicis. Dorpati Livonorum, 1655: J. Vogelius) UUB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Et mihi gratarer, tibi si gratarier aequa

Nunc concessisset Sors, Reverende Pater;

Sed quia mors luctu plenum te reddidit, eheu!

Dum rapuit sociam trux Libitina tori:

5 Non ad saltandum Lyrico te carmine ducam,

Sed solamen erit, quod tibi pango metrum.

Ipse Ministerii Praesul celeberrimus audis,

Hinc luctum arcebit pectore sermo DEI.

Non equidem, fateor sine causa tristis es, atque

10 Turbatus defles aspera fata miser.

Namque minor casus permagnos saepe dolores,

Excitat infaustis, ut quoque dira petant:

Impetus ergo mali graviorem maximus auget

Luctum, quo luctus major, et ipse dolor.

15 Pignoribus lecti privantur quando Parentes,

Aut patre progeniti, vel genetrice sua,

Hoc dabit immensos cruciatus, atque dolores,

Sed magis emacerant vincula rupta tori.

Non dolor est major, quam cum violentia mortis

20 Unanimi solvit corda ligata toro.

Haut inopina tamen charae mors conjugis omnem

Pectore spem tollet, Vir Reverende, tuo.

Hanc immundiciem mundi Dilecta relinquens

Post obitum cernit tecta beata poli.

Sic doluit luctum Reverendiss. Dn Superin-

tendentis Narvensis, sui in Christo

Fratris plurimum suspiciendi

ANDREAS VIRGINIUS, SS. Th. D.

et Profess. in Reg. Acad. Dorpat. prim.

nec non p.t. ejusdem RECTOR.

46. Adr: Anna Sommer - Aut: Gabriel Elvering (cf. 45) UUB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Quem charos inter numerat Regnator Olympi

Adfligit dura prosequiturque cruce.

Sunt tibi, Vir divae doctrinae luce coruscans,

Exempla ex sacris cognita cuncta libris.

5 Te quoque cum trepidis crux, castigatio morsque

Sangvine junctorum presserit atra modis;

Jure DEI natis, patrio quos nutrit amore,

Adnumero atque tuae praedico fata domus.

Namque iterum dulci Viduaris compare lecti,

10 Aspera degustans pocula tristitiae.

Dimidium cordis, sublata conjuge casta,

Crediderim abrumpi vulneribusque teri.

Ergo quis haud fractum tibi pectus credat acerbo

Dilectae casu conjugis atque piae?

15 Quae gratis sociae vicibus defuncta prioris

Nunc etiam viduos deserit, ANNA lares

Verum quam multis medicinam porrigis ipse

Ex verbi theca divite melliflui;

Hanc quoque prudenter praesenti adhibeto dolori,

20 Leniet illa crucis, corda quod urit, onus.

Scis tibi praemissam, non diro verbere mortis

Amissam sociam deliciumque tori.

Sommeria aestivo contendit in algida coeli

Tempe, quae decorat ceu rosa flore novo.

25 Te sibi pro coeli decreto jungier olim

Optat et aethera gaudia sede capit.

Hinc nimiis animum curis urgere dolentem

Desine, restituit maxima damna DEUS.

Sic Reverendissimi et plurimum

observandi Dn. Affinis sui do-

lorem mitigat

GABRIEL ELVERING,

SS. Th. Profess. Ordinarius, et Bi-

bliothec. Regius in Acad.

Gustaviana.

47. Adr: Anna Sommer - Aut: Olaus Wexionius (cf. 45) UUB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Chara Tibi lux olim et Conjux maxime Praesul

ANNA suoSommer stemmate clara satis,

Quod reppente tuos oculos fugiit scio moeres,

Est nam hoc naturae portio magna hominis.

5 Ast virtute tua quid dignum, ut mente volutas,

Vir magne ac celebris, comprimis hos gemitus;

Nam Matrona dies tecum quae svaviter omnes

Vixerat in terris, nunc super astra cluit!

Adm. Rev. Dn. Superintendenti,

caeterisque lugentibus in sola-

tium, occupatissimus

sc.

M. OLAUS WEXIONIUS,

Polit. et Hist. Prof. et h.t. Fac. Ph.

DECANUS.

48. Adr: Anna Sommer - Aut: Georgius Preusius (cf. 45) UUB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Praesulis in patriam meritis fulgentis amatam

Subtraxit sociam pallida parca toro;

Cui virtus, pietas, cui candor stamina longae

Cessissent vitae, si modo fata darent.

5 Seu tibi forma genas decorant seu suppetit aurum, et

Annis maturum fulget honore caput.

Stat sua cuique dies, qui fixa lege peractus

Nos vocat e terris ad sacra tecta poli.

Quos animat sincera fides, suffulta cruenta

10 Morte Redemptoris, quem timet atra domus.

Ex oculis igitur lachrymas depelle calentes

Ex pectus curis exonerato vagis.

Quos linquit sese natos matrona, carentes

Jam genitrice pia, gratia diva teget.

15 Ut coeli fiat decretum, vota feruntur,

Cur factum infectum lubrica turba petit?

Gaudia quae carpit coeli diademate splendens

Gazis praeponit divitiisque Tagi.

Haec eadem fletum modo sistant, Maxime Praesul,

20 Post seros annos adtribuenda Tibi.

M. GEORGIUS PREUSIUS,

SS. Theol. Prof. Publ. Extraord. et Phys.

ac Arithm. Ordin.

49. Adr: Anna Sommer - Aut: Andreas Flojerus (cf. 45) UUB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Heu nostri properat decurrere flosculus aevi!

Heu cito, purpureus quondam, color ora relinquit.

ANNA suae gentis vivebat SOMMERiana

Nobile delicium, decus immortale Cohortis

5 Semper Faemineae, claudit sua lumina letho.

Antistes STAHLI gravem seponito luctum

Conjux namque Tibi quondam Charissima vivit

Cunctaque perpessa est, haeres nunc coelica gaudet.

Calamo condolenti haecce app.

M. ANDREAS FLOJERUS,

Sch. Reg. Neoviensis Rector.

50. Adr: Anna Sommer - Aut: Daniel Flojerus (cf. 45) UUB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Prosopopoeia pie Defunctae.

Ast mihi crede, manet foedus priscum; morieris!

Vincula nam mortis tollere nemo valet.

Vanum igitur remanet fallaci sidere mundo,

Viscosasque ejus quaerere semper opes.

5 Certa est mors vobis, incerta est omnibus hora:

Qui sapit, est mortis nocte dieque memor.

Ultimo honori sc.

M. DANIEL FLOJERUS.

51. Adr: Georgius Stiernhielm – Aut: Johannes Megalinus (Memoriale mathematicum seu problematum mathematicorum syllabus, quem ex variis authoribus congessit cujusque ad tenorem /.../ Georgi Stiernhielmi, haeredit. in Wasula et Stiernlund, R. Sveo-Gothici archivi custodis /.../ filios natalibus et /.../ Gustavum <et> /…/ Ottonem Stiernhielmios informavit Johannes Megalinus, phil. candid. LL. et antiq. studiosus. Dorpati Livonorum, 1655: J. Vogelius) Tartu UB (def)

DEDICATIO

Genere, Virtute et Eruditione Nobilissime Domine

DN. GEORGI Stiernhielm/ Custos Archivi dignissime,

Patrone benignissime.

Illa mei studii quae cernis paucula signa

Debentur merito MAGNE PATRONE Tibi.

Namque tuo semper juveras mea caepta favore

In me sunt dextrae tot benefacta tuae.

5 Nec verbis tantum quin re quoque saepe juvasti,

Et dederas faciles in mea vota vias.

Absens saepe tuam mirabar scriptaque famam,

Plura vidi praesens quam mihi fama tulit.

Tempore quo primum tibi notus amore sciendi

10 Alloquioque tuo notior ipse fui

Et placuere mei Tibi MAGNE PATRONE labores

GUSTAVOque meo pectore junctus eram.

OTTONIque probo qui me constanter amavit,

(Moribus et studiis par ea biga suis)

15 Tempora sermoni dedimus bene multa Latino

Atque simul Graeco, res velut ipsa tulit.

Musarum coelum variandi totque colores

Quot cum vult mutat Proteus ille senex.

Quemque Typis facunde senex, lucique dedisti

20 Quem quoque donasti MAGNE PATRONE mihi,

Descripsique metro nec non sermone soluto,

Monstravi et sociis munera quanta meis.

Nec minus hi placuere mei velut ante labores,

Dum <...>ideras methodum MAGNE PATRONE meam.

25 <.....................H> ista <......................> tenorem

Te<...> Person<....................................>

Articulos seculi, Solis Lunaeque la<t............>

Ut meus inventus CHRONICUS orbis habet.

Quemque metro scripsi de prima origine mundi

30 Praesentem ad nostri temporis hanc faciem.

Cui placeat brevitas ibi per compendia cernat,

Historias mundi versibus exiguis.

Carmine subjunxi quoque commentaria cunctis,

Quae quid se deceant sufficienter habent.

35 Aeras quas alii longis struxere columnis,

Mobilis ecce meus CHRONICUS orbis habet.

Inde Geographicam faciem veteremque novamque

Versibus et paucis pinximus in Tabulis.

Astriferum in plano terris aptavimus orbem

40 Et gressus Phoebi sydereosque gradus.

HERBARUM vires varias morbosque tenaces

Atque notas Physicas scripsimus arte nova.

Nam consignavi sphaeris ductilibus illa

Quae vix alterius pagina longa capit.

45 Haec mea me prohibet paupertas reddere luci,

Forte tamen videat candida posteritas.

Doctrinam morum, Praecepta Politica regni,

Temporis et studii pro ratione legi.

Singula cum tradi nequeant juvenilibus annis,

50 Quae restant mores nos docuere tui:

Discursusque boni mensam decorantia dicta

Atque sales dulci debita dona cibo.

Usque tamen legimus generosa Mathemata, certam

Cum studiis praxin junximus atque bonam.

55 Nunc etenim numeros hodiernis usibus aptos,

Cum totis fractos vidimus arte brevi.

Jam Decimas etiam signavimus ordine Cyphras

Queis campi et montes, undaque vasta patent.

Nunc nostras tenuit numerosa Logistica mentes,

60 Qua licet astrorum conciliare vias.

Inde Geometricas varia ratione figuras,

Ordine tam facili struximus atque brevi.

Per numeros varios atque instrumenta jucunda

Lineolas veteres lineolasque novas.

65 Pingentes, inde augentes, mox et reducentes,

Planaque cum planis corpora corporibus.

Hinc coeli et terrae faciem spectavimus altam,

Struximus et Sphaeram, plana, globosque simul.

Cogentes rapidas per ahenea Tympana stellas,

70 Rite terebratum Rete subire meum.

Per varias classes, obliquo tramite Phaebi,

Pinximus assvetos flamea signa gradus.

Atque umbras varias de Phaebi lumine sparsas,

Ex umbris horas vidimus atque dies.

75 Fecimus hinc orbes, Quadrantes, inde Cylindros,

Atque novos priscis junximus usque modos.

Post arcem vidimus quae Fortia maenia reddit

Aggere congesto, tutaque tecta facit.

Nec tantum chartis munimina pinximus albis,

80 Struximus, in campo singula conspicuo.

Atque novo Baculo sibi quem meus optimus OTTO

Te monstrante viam struxerat assiduus:

Ala, latus, facies, capitalis, cortina, collum,

Hoc Baculo metrico sufficienter erunt.

85 Attigimusque tuam Renovati Archimedis artem

Lustrantes gradibus mixta metalla suis.

Atque tuam semper numeris aptavimus Harpam,

Quae dat subtiles per sua fila vias.

Nec centrum dubium metuit nec schemate tardat

90 Stat centrum infallax schemata feta dabit.

Scripsimus haec vitae quantum sibi postulat usus,

Caetera sunt aliis concumulata libris.

Nam tantum scimus memori quae mente tenemus,

Haecce sciunt gnati singula rite tui.

95 Illa mei possunt GUSTAVUS et OTTO sodales,

Plura dabit tempus plura DEUSque dabit.

Suscipe nunc tenues mi MAGNE PATRONE labores,

Qui bene quod novi complacuere tibi.

Pro Te supplicibus venerabor Numina palmis

100 Longaevus, salvus, conspiciare senex.

Narva prius cursu Beibam petat alta supino

Gratia quam meriti possit abire tui.

Te linquens Levonum discedo maestus ab oris

Vale PATRONE diu, vale mihique fave.

Qvi

Generositati Tuae

Summo Reverentiae et gratitudinis

adfectu devinctissimus

sum futurus

dum vixero

Johannes Megalinus.

52. Adr: Georgius Stiernhielm – Aut: Johannes Megalinus (cf. 51) Tartu UB (def)

DEDICATIO

Siquidem in hoc Memoriali Mathematico soepius mentio facta

sit nonnullorum singularium Instrumentorum a Nobiliss. DN. STIERNHIELMIO,

inventorum: Eaque non minus sculptorem exspectant quam a nobis avide exspectan-

tur placet in honorem Authoris, Pastori mei, plurimum honorandi,

sequentia Epigrammata a me conscripta subjungere.

In Tabulam Mnemonicam ARITHMETICAE

UNIVERSALIS.

Iliada nuci veteres clausisse putantur;

Vera sed en referam mira nec illa minus.

In modica Tabula numeros STIERNHIELMIVS omnes

Exhibet immenso maximus ingenio.

5 Haec etenim numeros hodiernis usibus aptos.

Cum totis fractos exhibet arte nova.

Hic latet egregiis numerosa LOGISTICA signis

Hic TERRAE MENSOR quod velit inveniet

Arcanumque ingens PROPORTIO MVSICA rerum

10 Schemata si placeat cernere prompta venit

ALGEBRA subtilis qua non elegantior ulla est,

His paucis signis ingeniosa latet.

Non te jam timeo confusa oblivio rerum

Sufficiunt numeris signa venusta suis.

II.

In HARPAM Mathematicam seu LYRAM

Proportionalem.

15 Tentabant multi doctas lirare figuras

Per varios gyros, innumeros numeros.

Miscebantque suis deliria plurima liris,

Circinus ut sulcus, linea lira fuit

Schemata struxerunt, Problemata, Lemata multi

20 Per circos multos lineolasque vagas.

Innotuit tandem docto venerabilis orbi,

Circinus inventor cui Galilaeus erat.

Cruribus hinc planis proportio debita rerum

Ordinibus variis aperiendo venit.

25 Saepe sed hae lirae centrumque frequenter aberrant

Deliratque gradu linea lira suo.

Hoc coeli et terrae metator Metius ingens,

Viderat et medicas attulit ipse manus.

Pingera monstravit per Schemata longa figuras,

30 Si sua sit praesto Regula plana tibi.

Sed dic num facile est tot Schemata pingere chartis

Plurima quae praxis reddere rite negat.

Vidit id Uraniae, Themidos, Sophiaeque sodalis

Qui de STELLATA CASSIDE nomen habet

35 Vidit et indoluit, reperit, docet applicat HARPAM

Nomine sub lusus seria vera parans.

Non error centri terret nec Schemata tardant

Stat centrum infallax Schemata seta dabit.

Non delirantes liras haec LYRA ministrat

40 Concordat numeris haec nova LYRA suis.

Haec numeros totos, fractos, rerumque tenorem

Personat, hos oculus mens capit atque sonos.

Hanc miram Lyram aut HARPAM tibi dulcis Apollo

Sume, decet Musas haec nova Lyra tuas.

III.

In BACULUM METRICUM.

45 Corpora dum viso dum longos metior agros:

Et sphaeras libro; tempora dumque noto:

Tormenta explodo: fossas munimine cingo:

Hicce meos BACVLVS dirigat usque manus.

Alcidis clava est, Neptuni fuscina longa

50 Hasta Minerva tua est, Mars tuus ensis erit.

Cylleni virgam, Thyrsumque extolle Lyaee

Nequitiaeque faces parve cupido tuas.

Hoc sibi Mars optat, vult hoc gestamen Apollo

Delicias videant Mars et Apollo suas.

55 Hoc sibi gestamen Musarum nobilis ordo

Expetit, hunc Baculum docta Minerva cupit.

IV.

In ARCHIMEDEM REFORMATUM.

Vsque tuam miror Renovati Archimedis artem

Qua praxi facili mixta Metalla probas.

Qua cuprum fallax vero discernis ab auro,

60 Quodque ignisque aliis, hoc dabit unda tibi.

Tu solus video mensura, pondere, cyphris

Quae lateant veteres quae lateantque novos.

Lynx solidum corpus visu penetrare putatur

Aquila sed solem solo videre diu.

65 Plus tu lynce vides solidum penetrando metallum

Ingenio miro, sed ratione bona.

Tu solus Solem cernis Veneremque venustam.

Distingvens gradibus mixta metalla suis.

Aquila ceu volucres superat sublimior omnes,

70 Inventis sic tu maxima scripta tuis.

53. Adr: Elaus Nicolai Tollenius - Aut: Gabriel Elvering (Een kort och eenfaldigh Boot-Predijkan, Hållen i Dorpt Anno 1655. den 25. Maji, på den förste stoore allmenne Solenne Fast- och Böönedagen, uthi Afftonsången aff Elao Nicolai Tollenio, Gudz Ordz Tienare dhär sammestädes wijdh Mariae Kyrckio. <Dorpat, 1655>: J> Vogel) LNB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Labitur in pejus mundus, Dominumque benignum

Irritat vitiis, queis scatet usque, suis:

Quo vero possint iram evitare furentem,

Tolleni cunctos concio docta docet.

Reverendo et Doctissimo Dn. ELAO TOLLENIO,

Vice-Pastori Dorpatensi ad D. Mariae, Compa-

tri et amico suo honorando festinanti

calamo adposuit

GABRIEL ELVERING,

P.P.

54. Adr: Elaus Nicolai Tollenius - Aut: Olaus Wexionius (cf. 53) LNB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

In Reverendi et Humanissimi Viri

DN. ELAI TOLLENI, Vice-Pastoris Dor-

pati ad D. Mariae, compatris, amici et fautoris sui pl. ho-

norandi Concionem, de Seria jam jam agenda

Poenitentia, publicatam.

INVICTI Sveonum REGIS dum Jussa capessit

Dorpatum sancta, ac concelebrare dies

Jejunii[9] atque precum devota mente parata est,

Queis placandus erit, qui bonus ipse DEUS;

5 Suggestum scandit sanctum Tollenius, atque

Voce docet clara, portio quanta siet

Aeternae CONVERSIO nostrae VERA salutis

Quam mandant multis dogmata summa DEI.

Hortatur simul ut peccati tabe relicta

10 Nos convertamus: sic pia corda decet.

Hunc igitur Domini MYSTEN nos rite sequamur,

Dum veniam fassis vult tribuisse DEUS.

Sic tandem poenis, et culpae labe, remotis

Nos coeli tectis ipse beat Dominus!

LMque sc.

M. OLAUS WEXIONIUS,

Pol. et Hist. Prof. et h.t.

Fac. Phil. DECANUS.

55. Adr: Elaus Nicolai Tollenius - Aut: Georgius Preusius (cf. 53) LNB, [Tartu UB]

EPICEDIUM

Quisquis amat Domini poenam vitare futuram,

In scelus et tristi crimina corde fuget.

Ecce viam tradit Tollenius ore diserto,

Quam te sectatum incommoda nulla manent.

5 Ergo legas animis adtentis atque revolvas,

Quae nunc suggeritur norma sequenda Tibi.

M. GEORGIUS PREUSIUS,

Prof. P.